Oefenen in een nagebouwde hennepkwekerij

Wist je dat er veel risico’s kleven aan de ontmanteling van een hennepkwekerij? Denk aan een gevaarlijke hoeveelheid CO₂ of onverwachte boobytraps. Daarom is het belangrijk dat agenten goed weten waar ze op moeten letten. Studenten van de opleiding Taakaccenthouder Aanpak Hennepteelt en Ontneming oefenen dit in een nagebouwde hennepkwekerij van de Politieacademie.

Op de nagebouwde praktijklocatie lijkt het alsof de telers ieder moment kunnen terugkomen. Er staan stellages met materialen om (nep)hennepplanten te laten groeien. Ook zijn er ruimtes voor planten die klaar zijn voor de oogst. Verderop zijn aparte ruimtes voor moederplanten en kweekplanten. Daarnaast is er een ruimte voor het drogen van de hennep en materialen voor het verwerken en verpakken van de verdovende middelen. Het doel van deze opleidingslocatie? Studenten voorbereiden op het veilig ontmantelen en aanpakken van een hennepkwekerij.

De opleiding

Hoe herken je de risico’s in een hennepkwekerij? En wat komt er allemaal kijken bij de afhandeling als de kwekerij eenmaal is ontmanteld? Tijdens de opleiding komen praktijk en juridische kennis samen.

Docent Tom* geeft les bij deze opleiding. ‘De opleiding bestaat uit vijf lesdagen, verspreid over negen weken. We nemen studenten mee in het hele proces. Bijvoorbeeld het aantreffen en veilig ontmantelen van een hennepkwekerij. Maar ook het opbouwen van een goed dossier voor het Openbaar Ministerie (OM).’

De opleiding begint bewust op de oefenlocatie. Tijdens de eerste twee lesdagen stappen studenten een nagebouwde hennepkwekerij binnen. Daar zien en ervaren ze hoe zo’n locatie is opgebouwd en welke risico’s zich achter een ogenschijnlijk gewone deur kunnen verschuilen.

'Hoe is zo’n locatie opgebouwd? Waar moet je op letten? En vooral: hoe ga je er veilig naar binnen? Het is fijn dat we zo’n praktijklocatie hebben. Het helpt ons om alle onderdelen van de hennepteelt visueel te maken’, vertelt Tom.

Op dag drie, vier en vijf verplaatst de opleiding zich naar de Politieacademie. Daar staat vooral de juridische afhandeling centraal. Studenten werken met casussen en leren een proces-verbaal opmaken. Ook maken ze een berekening van het mogelijke financiële voordeel uit een hennepkwekerij. Dit hebben ze nodig om een aanvraag bij de rechter te kunnen doen om de verdachte een maatregel op te leggen. Op dag vijf bespreken ze deze aanvraag klassikaal. Tussen de lessen door werken studenten thuis aan opdrachten.

Gastdocenten zijn een meerwaarde voor de opleiding. Zij brengen extra kennis en ervaring uit de praktijk mee. Een fraudespecialist van Netbeheer Nederland komt iets vertellen over frauduleuze elektrische installaties. Ook deelt een specialist van het OM kennis over ontneming.

Rechten en regels

Op de oefenlocatie staan alle onderdelen van een hennepkwekerij bij elkaar. In echte hennepkwekerijen is dat lang niet altijd zo. ‘Criminelen verspreiden de verschillende stappen vaak over meerdere locaties’, vertelt Tom. ‘De moederplanten kunnen bijvoorbeeld op de ene locatie staan en het drogen en verwerken gebeurt ergens anders. Daarmee proberen criminelen hun risico te spreiden.’

Op de oefenlocatie schuiven de studenten een kast opzij. Daarachter komt een verborgen droogruimte tevoorschijn. Tom gooit een vraag in de groep: ‘Mag je de kast openmaken of opzijschuiven?’ Een student geeft het juiste antwoord: ‘Je mag een kast wel opzijschuiven, maar niet openmaken. Daar heb je een machtiging doorzoeking voor nodig.’

Dit voorbeeld laat meteen zien waarom praktijk en juridische kennis bij deze opleiding bij elkaar horen. ‘Je moet weten welke bevoegdheden je hebt’, legt Tom uit. ‘Wanneer heb je welke machtiging nodig? Dat soort vragen komen tijdens een onderzoek steeds terug.’

Tijdens de opleiding leer je welke bevoegdheden een opsporingsambtenaar zelf mag gebruiken. Ook komt aan bod wanneer toestemming nodig is van een officier van justitie of rechter-commissaris. Daarnaast bespreken de studenten de rechten van een verdachte. Ze leren wat ze wel en niet mogen onderzoeken en hoe ze verslag doen van het binnentreden.

Veiligheid is belangrijk

Veiligheid krijgt tijdens de praktijkdagen veel aandacht. In hennepkwekerijen kunnen bijvoorbeeld CO₂-branders staan. Telers gebruiken die om de groei van planten te bevorderen. Staat zo’n brander nog aan? Dan kan de hoeveelheid CO₂ in een ruimte giftig zijn. Studenten leren daarom eerst metingen te doen voordat ze een kwekerij binnengaan.

Ook kunnen er verborgen gevaren zijn, zoals boobytraps. Die zijn niet altijd direct te zien. Tom wijst studenten daarnaast op het belang van herkenbaarheid. ‘Bij het binnentreden moet duidelijk zijn dat je van de politie bent. Daarom gaan politiemedewerkers in uniform naar binnen en kunnen zij zich legitimeren. Mensen in burger kunnen door de eigenaren worden aangezien voor andere criminelen die de kwekerij willen overvallen. Dat kan gevaarlijke situaties opleveren.’

De kern van de opleiding

In 2025 rolde de politie in Nederland in totaal 759 hennepkwekerijen op. 127 daarvan waren in Oost-Nederland, 104 in Limburg en 90 in Midden-Nederland. Dat blijkt uit het Nationaal Overzicht Drugslocaties 2025 van de politie. Dit is een daling van 895 in 2024 naar 759 in 2025. Tegelijkertijd nam het aantal in beslag genomen hennepplanten iets toe. Ook werden er meer stekkerijen ontmanteld. Hennepteelt blijft daarmee een belangrijk onderdeel van de politiepraktijk.

Alleen kennis van hennepteelt is niet voldoende voor deze opleiding. Studenten moeten gevaren herkennen. Het is belangrijk dat ze weten welke maatregelen nodig zijn voordat ze een ruimte betreden. Tegelijk moeten ze de juridische regels kennen en na afloop een goede zaak kunnen opbouwen.

Voor Tom is dat de kern van de opleiding. ‘Als studenten straks in de praktijk voor een hennepkwekerij staan, wil je dat ze weten wat ze doen. Ze moeten veilig kunnen werken. Weten welke stappen ze moeten zetten. En begrijpen waarom die stappen belangrijk zijn.’

*Vanwege privacy is de naam in dit artikel gefingeerd.