Nieuwe technieken kunnen onderzoek op de plaats delict verbeteren

Nieuwe technologieën, zoals 3D-reconstructie, moderne sensoren en kunstmatige intelligentie (AI), bieden mogelijkheden om onderzoek op een plaats delict te verbeteren. Er zijn echter vier factoren die er gezamenlijk voor zorgen dat de inzet hiervan beperkt is. Dat zijn de hoge kosten, het gebrek aan training, interne weerstand binnen organisaties en onrealistische verwachtingen.

Dimitar Rangelov onderzocht hoe onderzoekers deze technologieën op een verantwoorde en betaalbare manier kunnen toepassen. Zonder dat zij de betrouwbaarheid en het vertrouwen in forensisch bewijs verminderen.

Dimitar Rangelov is onderzoeker binnen het lectoraat Technologies for Criminal Investigations. Dit is een samenwerking tussen de Politieacademie en Hogeschool Saxion. Vandaag promoveerde hij aan de Universiteit Twente op het onderwerp ‘Enhancing Crime Scene Investigations, From Technology To Evidence’. Het onderzoek draait om het verbeteren van sporenonderzoek op de plaats delict met kunstmatige intelligentie.

Onderzoek op een plaats delict is een belangrijk onderdeel van het strafrecht. Toch gebruiken onderzoekers hierbij nog vaak traditionele manieren, zoals foto’s, schetsen en schriftelijke beschrijvingen. Deze manieren hebben grenzen. Tijdsdruk of menselijke waarnemingsfouten kunnen ervoor zorgen dat onderzoekers belangrijke details missen.

Ook kunnen onderzoekers een plaats delict meestal niet opnieuw onderzoeken nadat zij deze hebben vrijgegeven. Nieuwe technieken, zoals 3D-reconstructie, moderne sensoren en kunstmatige intelligentie (AI), kunnen dit onderzoek verbeteren.

3D-reconstructie

Een belangrijk onderdeel van het onderzoek is 3D-reconstructie. Hierbij leggen onderzoekers een plaats delict digitaal in drie dimensies vast. In het proefschrift ziet Rangelov 3D-reconstructie niet alleen als een technisch hulpmiddel. Hij ziet het ook als een systeem dat invloed heeft op de manier waarop onderzoekers bewijs verzamelen, onderzoeken en presenteren.

Daarnaast onderzoekt Rangelov verschillende sensortechnologieën. Dat zijn bijvoorbeeld dieptecamera’s, thermische camera’s en hyperspectrale camera’s. Deze technologieën kunnen informatie vastleggen die het menselijk oog niet kan zien.

Uit het onderzoek blijkt verder dat factoren zoals schaduw, reflecties, verschillen in licht en veranderingen in kleurtemperatuur invloed hebben op de kwaliteit van een reconstructie. Experimenten wijzen erop dat bepaalde camera-instellingen een goed evenwicht bieden tussen weinig ruis en het bewaren van details. Ook de manier waarop onderzoekers een omgeving filmen, blijkt belangrijk.

AI kan onderzoekers helpen om met een 3D-reconstructie beter te begrijpen waar bewijs zich op een plaats delict bevindt. Ook kunnen onderzoekers hierdoor op afstand samenwerken. Daarnaast kan AI mogelijke scenario’s op een plaats delict in beeld brengen. Zo kunnen onderzoekers verschillende verklaringen voor wat er is gebeurd bekijken en met elkaar vergelijken.

Helpen in plaats van vervangen

AI moet hierbij altijd gebaseerd blijven op het beschikbare bewijs. AI moet de menselijke onderzoeker helpen in plaats van vervangen. Het proefschrift benadrukt daarom het belang van ethische voorwaarden.

Het gebruik van AI en 3D-reconstructie kan problemen veroorzaken. Bijvoorbeeld op het gebied van privacy en de vraag wie verantwoordelijk is. Daarom stelt Rangelov een aanpak voor waarbij mensen betrokken blijven bij belangrijke beslissingen. Transparantie, controleerbaarheid en duidelijke uitleg over de werking van systemen zijn daarbij belangrijk.

In het proefschrift besteedt Rangelov ook aandacht aan het zogenoemde CSI-effect. Door televisieseries en andere media kunnen mensen een niet-realistisch beeld krijgen van wat forensische technologie kan. Uit onderzoek blijkt dat uitleg kan helpen om deze verwachtingen realistischer te maken. Dit kan zorgen voor meer kennis en begrip van forensische technologie bij het publiek.

Conclusies

Uit het onderzoek komen drie belangrijke conclusies naar voren.
De nauwkeurigheid van een 3D-reconstructie hangt af van verschillende situaties, zoals camera-instellingen, de manier van filmen en de gebruikte software. Daarom moet duidelijk zijn hoe een reconstructie tot stand is gekomen.

AI kan helpen bij het vinden van andere verklaringen en het ordenen van ingewikkelde informatie. AI kan ook fouten of bepaalde aannames versterken. Blind vertrouwen in AI moet daarom worden voorkomen.

Tot slot is vertrouwen in nieuwe technologie niet alleen afhankelijk van de techniek. Ook een goede opleiding en duidelijke regels zijn noodzakelijk. Net als transparantie en aansluiting bij juridische en professionele regels.

Technologie moet uiteindelijk worden gezien als een hulpmiddel en niet als vervanging van het menselijke oordeel. Op die manier kunnen 3D-reconstructie en AI helpen bij een preciezer, transparanter en beter onderbouwd strafrechtelijk onderzoek.