Onderwijs Nieuwe module geeft ondermijning vaste plek in bacheloropleiding Geschreven op maandag 13 april 2026 Van 13 tot en met 17 april is het de Week tegen Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit. De bacheloropleiding tot politieagent en wijkagent van de Politieacademie besteed aandacht aan dit onderwerp. Studenten volgen in het tweede jaar van hun opleiding een module Ondermijning, die kortgeleden van start is gegaan. Corinne Reijm en Inge Gorissen zijn docent aan de Politieacademie. Zij zijn samen grotendeels verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de module. Deze module duurt twaalf weken. ‘Ondermijning is een onderwerp dat al jaren niet meer weg te denken is in de politieorganisatie en de samenwerking met ketenpartners’, zegt Corinne. ‘Daarom is het belangrijk dat dit een vaste plek heeft in het onderwijs.’ Ondermijning gaat over de schadelijke maatschappelijke gevolgen van georganiseerde misdaad op de samenleving. De grenzen tussen de bovenwereld (de 'gewone' maatschappij) en de onderwereld (criminelen) vervagen. Dit komt bijvoorbeeld doordat de georganiseerde misdaad gebruikmaakt van legale voorzieningen. In de module gaan de studenten aan de slag met verschillende vormen van ondermijning. Hoe herken je het, wat is de impact op de maatschappij, welke facilitators spelen een rol? Facilitators zijn (rechts)personen die bewust óf onbewust een helpende rol spelen bij (vormen van) ondermijnende criminaliteit. Samenwerking met ketenpartners Inge: ‘We zien dat de studenten in hun praktijkkwartielen al de eerste ervaringen hebben opgedaan met de aanpak van ondermijning. Deze kennis kunnen ze direct gebruiken in de lessen en opdrachten. In die lessen is veel aandacht voor de samenwerking tussen de politie en ketenpartners in de aanpak van ondermijning. Het is belangrijk om te weten wat de (on)mogelijkheden zijn van de partijen met wie we samenwerken. Én van onszelf als politie.’ ‘In de lessen staan we uitgebreid stil bij de gemeente als partner in de aanpak van ondermijning. Ook staan we stil bij wat de burgemeester mag en kan. Een belangrijke speler is ook het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC). In dit centrum zijn veel partijen vertegenwoordigd zoals de Belastingdienst en het OM.’ ‘Verder leren studenten met onze collega’s van de vakgroep Recht over de juridische onderdelen van het onderwerp. Wat is bijvoorbeeld het verschil tussen bestuursrecht en strafrecht? Welke uitgangspunten gelden hierbij en hoe kunnen wij hier rekening mee houden? En hoe kunnen wij illegaal verkregen bezit eigenlijk afnemen?’ Bestuurlijke rapportage De studenten sluiten de module af met het schrijven van een bestuurlijk verslag. Dit gaat over een ondermijningscasus in het gebied waar ze werken. ‘Dat is een belangrijk hulpmiddel in de aanpak van ondermijning. Het is iets waar onze studenten in de praktijk snel mee te maken krijgen’, zegt Inge. ‘Met een bestuurlijk verslag kan de politie informatie delen met het lokaal bestuur. Op basis daarvan is het mogelijk om op te treden tegen een ongewenste situatie. Criminelen kunnen bijvoorbeeld drugs verhandelen vanuit een woning. Dat kan voor overlast en een onveilige situatie zorgen. Daarom kan het goed zijn om de woning voor een aantal maanden te sluiten.’ Examen De studenten onderzoeken verschillende bestuurlijke opties die ze kunnen gebruiken in hun gekozen casus. Daarna schrijven zij het bestuurlijk verslag volgens het landelijk gebruikte format. Corinne: ‘Wij hebben er voor het examen voor gekozen om dit format ‘op te plussen’. Normaal is het bijvoorbeeld voor het onderdeel ‘maatschappelijke urgentie’ voldoende om daar enkele zinnen over op te nemen. Wij vragen in het examen meer.’ ‘Als je bijvoorbeeld voor het onderwerp drugs hebt gekozen: hoe ziet dat probleem er landelijk uit? Welk afspraken zijn er? Wat is de invloed van drugshandel op de samenleving? Wat is de invloed op de verslavingszorg? Zoom vanuit daar in op de straat waarin je casus speelt. Hoe komt het onderwerp daar tot uiting? We vragen de studenten om drie maatregelen te adviseren. En die ook goed uit te leggen. We zijn uiteindelijk ook gewoon bezig met praktisch politiewerk.’ Positieve reacties Dit praktische politiewerk komt ook terug in een aantal gastlessen die collega’s vanuit het land verzorgen. Inge: ‘Deze lessen zijn heel waardevol. De gastdocenten brengen de actuele werkwijzen en laatste ontwikkelingen over ondermijning naar de studenten en de academie. We zijn daar heel blij mee. We horen enthousiaste reacties van zowel de studenten als de gastdocenten.’ Op dit moment ronden de eerste studenten de module af. Zij geven aan er positief op terug te kijken. Corinne: ‘Met name de combinatie tussen theorie en praktische toepassing spreekt aan. Dit horen we terug van studenten.’ ‘Tijdens de ontwikkeling van de module hebben we de inhoud en de samenhang regelmatig besproken met collega’s. Zij werken in de praktijk aan ondermijning. Dat de module goed aansluit op de leerbehoefte van de studenten is voor ons heel belangrijk. Voor hen bouwen we natuurlijk dit onderwijs. We kijken met plezier uit naar de volgende groepen die met dit belangrijke onderwerp aan de slag gaan.’