Digitale vaardigheid: de noodzaak groeit, de ruimte knelt

De politie en de Politieacademie staan voor een ingewikkelde uitdaging. De noodzaak om digitale vaardigheden te vergroten neemt toe. Die ambitie botst met de weerbarstige praktijk: overvolle diensten en een onderwijsprogramma dat al tot de rand toe gevuld is. Tijdens de Politiedialoog op 10 februari staat dit dilemma centraal en zoeken we naar concrete oplossingen.

Digitaal is het nieuwe ‘normaal’

‘Bijna ieder politieonderzoek heeft tegenwoordig een digitaal onderdeel,’ stelt Jurjen Jansen. Hij is lector digitale weerbaarheid bij de Politieacademie. Toch wordt ‘digitaal’ vaak nog als een ingewikkeld extraatje gezien. Terwijl het inmiddels de kern van het politiewerk raakt. Jurjen: ‘Je moet bijvoorbeeld weten dat je relevante data uit de boordcomputer van een auto kunt halen na een ongeval. Of dat een smartphone op een plaats delict een goudmijn aan informatie is.’

Dit vraagt om een stevige basiskennis bij élke politiemedewerker. De grote vraag is alleen: hoe en wanneer leer je dat? De formele opleidingen zitten vol en de waan van de dag in de operatie biedt nauwelijks ademruimte.

Het dilemma: geen tijd voor de toekomst

Het vraagstuk houdt de gemoederen flink bezig. Hoe geef je de digitale transformatie een plek als er in de opleiding weinig ruimte is? En als medewerkers in de praktijk geen tijd hebben voor structurele bijscholing?

Het digitale domein ontwikkelt zich razendsnel. Termen als transformatievermogen, ‘technomobiliteit’ en wendbaarheid staan dan ook hoog op de strategische agenda’s. De doelstelling is duidelijk: iedere politiemedewerker moet digitaal vaardig worden en blijven.

Innovatieve oplossingen uit de praktijk

Tijdens de Politiedialoog schuiven verschillende experts aan, onder meer van het Centrum voor Veiligheid & Digitalisering (CVD). In de eenheid Oost-Nederland werken zij samen met onderwijsinstellingen aan een visie op ‘leven lang ontwikkelen’. Specifiek gericht op het actueel houden van digitale kennis.

Ook op landelijk niveau wordt gezocht naar de beste leervormen. Marjolein van Dam ontwikkelde hiervoor ‘digikarakters’. Dit zijn fictieve personages waarin medewerkers zichzelf herkennen. Deze personages maken inzichtelijk hoe verschillende persoonlijkheden het liefst met digitale middelen omgaan. Die herkenning is essentieel voor de motivatie. ‘Hoe harder je roept dat iets móet, hoe groter de weerstand. Intrinsieke motivatie bepaalt uiteindelijk het succes,’ zegt Marjolein.

De basis van morgen

De belangstelling voor de Politiedialoog is groot. ‘We zien veel belangstelling vanuit de eenheden. Maar ook vanuit het onderwijs en onderzoek,’ vertelt Michael Bots. Michael is adviseur digitale onderwijsinnovatie bij de Politieacademie. ‘Er zijn landelijk veel goede initiatieven; het is mooi dat we die tijdens de dialoog samen kunnen brengen.’

Jurjen Jansen onderstreept tot slot de urgentie met een treffende vergelijking. ‘Je bent verplicht om te trainen met je dienstwapen. Waarom geldt dat niet voor digitale vaardigheden, die je misschien wel vaker inzet? De samenleving digitaliseert en wij moeten meebewegen. Niet iedereen hoeft een expert te worden, maar de specialistische kennis van nu is de basiskennis van morgen. Die moeten we dus steeds onderhouden.’