Organisatie Integriteit van jubelterm naar gruweljargon Geschreven op vrijdag 22 mei 2026 Integriteit heeft een imagoprobleem. Daarover waren veel aanwezigen bij de Politiedialoog op donderdag 21 mei het over eens. In de congreszaal van de Politieacademie Apeldoorn gingen zo’n 70 collega’s uit operatie, onderzoek, onderwijs en vakbonden met elkaar in gesprek over de soms schurende kernwaarde ‘Integer’. ‘Ooit werd integer als iets heel positiefs gezien’, vertelde Mark van Twist. Hij is decaan van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. ‘Het was een jubelterm’, gaat hij verder. ‘Maar op dit moment is het meer gruweljargon. Door die negatieve bijklank zorgt het er nu bijna automatisch voor dat mensen in de verdediging schieten. Als het woord valt, is het gesprek al op de helft van mislukt.’ De deelnemers van de dialoog waren het erover eens: integriteit moet opnieuw worden geladen met een positieve betekenis. Proeftuin Bijzonder hoogleraar politiestudies Monica den Boer trapte de dialoog af. ‘De Nederlandse politie heeft veel geregeld op het gebied van integriteit. Het wordt gezien als een proeftuin voor de hele overheid. Dat is best iets om trots op te zijn. Op hetzelfde moment moeten we volgens haar oppassen voor integrisme: het overdrijven van de waarden en normen.’ Politiechef Martin Sitalsing stelde dat we het wijzen op de regels moeten loskoppelen van integriteit. ‘De norm stellen en normoverschrijding moet je niet koppelen aan integriteit. Dan wordt het een systemisch en irritant ding. En dat terwijl het naast verbindend, moedig en betrouwbaar een van onze kernwaarden is.’ Praten of normeren Tijdens de Politiedialoog ging het veel over het grijze gebied. Oud-minister van Binnenlandse Zaken Ien Dales stelde ooit: ‘Een beetje integer kan niet. Net als zwanger zijn. Je bent het of je bent het niet’. ‘Dat heeft het begrip erg zwart-wit gemaakt’, stelde Jaco van Hoorn. Hij pleitte tijdens die dialoog voor meer ruimte voor morele gesprekken. Maar wanneer zijn praten en ‘het oplossen in de lijn’ voldoende? En wanneer moet je ook echt normeren? Dit waren vragen die uit de zaal kwamen. Een onderzoek instellen naar een collega heeft immers veel gevolgen en beschadigt mensen. Maar de andere kant moeten we ook niet uit het oog verliezen. Bijvoorbeeld als er grensoverschrijdend gedrag is geweest door bijvoorbeeld pesten of discriminatie. Dat zorgt ook voor schade aan de slachtoffers en het veiligheidsgevoel binnen een team. Als je alleen een goed gesprek voert, kan dat ook worden ervaren als wegkijken, concludeerde het publiek. Impact Martin herkende dat: ‘We moeten niet bang zijn om af en toe ook de norm te stellen. Buiten zijn we daar heel goed in, maar binnen vinden we het erg lastig om daarop aangesproken te worden.’ Bij interne onderzoeken merkt hij vaak een reactie bij collega’s in de sfeer van ‘kom niet aan één van ons’. ‘Dan moet je niet alleen één-op-een met de medewerker in gesprek gaan, maar ook met het hele team’, legde hij uit. ‘Zo wordt het voor iedereen binnen de politie volkomen duidelijk waar de grens ligt en welke normen er gelden.’ Tijdens de Politiedialoog kwam meerdere keren de impact op collega’s ter sprake. Sommigen zitten maanden thuis in afwachting van een onderzoek. En na afloop is vaak te weinig aandacht voor rehabilitatie. Daarnaast zetten interne onderzoeken soms ook de relatie tussen teams en leidinggevenden op scherp. Onder druk van politiek en media wordt er nu soms te snel naar buiten getreden. ‘Daar zou terughoudendheid soms beter zijn’, bepleitte ombudsfunctionaris van de politie Hendrik-Jan Talsma. Behoefte aan zelfreflectie ‘Binnen de organisatie zou er ook meer ruimte moeten zijn voor zelfreflectie’, klonk er vanuit de zaal. ‘Iedere politiemedewerker zou moeten leren om af en toe in de spiegel te kijken.’ Dat begint al bij de basispolitieopleiding, maar ook in het leiderschapsonderwijs moet er meer aandacht voor zijn. Daarnaast wordt er aandacht gevraagd voor ‘vervorming’. Want hoe komt het dat sommige collega’s afglijden naar normoverschrijdende opvattingen? De zwaarte van het politiewerk zou daar best een rol in kunnen spelen en daar moet de organisatie alert op zijn, concludeerde de deelnemers van het dialoog.