Het verhaal van Bettine Een aangifte doe je bijvoorbeeld als je fiets gestolen is. Maar hoe weet een politieagent dat je fiets niet uitgeleend is? En dat het wel jouw fiets was? Als iemand aangifte komt doen, moet een politieagent altijd goed uitvragen wat er precies gebeurd is. Student Bettine vertelt hoe ze dit leert. ‘In kwartiel twee leer je als student aan de Politieacademie alles over aangiftes. Het gaat dan niet alleen om de aangifte opnemen, maar ook om het juridische aspect. Een proces-verbaal (PV) opmaken moet voldoen aan een aantal zaken. Je begint altijd met dag, datum en tijd 1: dat is de situatie voordat iets gebeurd is. Dus in het voorbeeld van de fiets: het moment dat je deze nog in je bezit had.’ Altijd goed doorvragen ‘Daarna ga je naar dag, datum en tijd 2: dit is het moment waarop de situatie veranderd is. Je leert als agent dat je hierover altijd heel goed moet doorvragen. Want als jij jouw fiets hebt uitgeleend, en iemand geeft hem niet terug? Dan is deze dus niet gestolen. Dit leer ik door de onderdelen in de wet één voor één uit te vragen. Het wetsartikel voor diefstal (artikel 310 uit het Wetboek van Strafrecht) luidt als volgt: ‘Hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort wegneemt, met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan diefstal, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie.’ ❛❛ Het strafbare feit moet in een PV volledig bewezen zijn. ‘Als je kijkt naar de zin ‘van een ander', betekent dit letterlijk dat de fiets in jouw bezit moest zijn. Als een burger dus aangifte komt doen, moet ik wel eerst vaststellen dat de fiets ook van hem was. Het klinkt een beetje raar om die vragen te stellen. Maar als dat niet klopt, dan kan de officier van justitie of de rechter er ook niets mee. Het strafbare feit moet in een PV helemaal bewezen zijn.’ ‘Het lastige van een aangifte opnemen vind ik dat je tegelijk moet luisteren, typen en vragen stellen. Ik moet wel de goede informatie in de aangifte krijgen. Gelukkig kan ik hierbij trucjes gebruiken die ik tijdens de lessen hierover heb geleerd.’ De zeven gouden W's ‘Ik werk hierbij met de zeven gouden W’s die ik aangeleerd heb. Dat zijn: wie, wat, waar, wanneer, waarom, waarmee en de wijze waarop. Dit helpt om de feiten op een rij te krijgen. Daarnaast werk ik – maar iedereen bij de politie – met de ‘redenen van wetenschap’. Dat gebruik je om te vermelden hoe een aangever iets waarnam. Dus wat zag hij, wat hoorde hij of wat voelde hij? En dan letterlijk. Dus als iemand aangifte komt doen van fietsendiefstal, dan kan hij hebben gezien dat zijn slot was doorgeknipt. En los op de grond lag. Terwijl zijn fiets daar eerst nog stond en daarna weg was.’ ‘Door al die vragen te stellen, kan ik toetsen of het klopt met het wetsartikel. Dus al die losse onderdelen. Zoals dat de fiets van jou was. Maar ook de bedoeling om de fiets niet terug te geven. De achterliggende reden voor al deze vragen is dat het PV voor de lezer een objectieve basis moet vormen.' 'Als de officier van justitie of de rechter dit leest, moet hij hieruit zelf conclusies kunnen trekken. Een PV mag nooit aannames bevatten, maar alleen maar feiten en waarnemingen.’ 'Geef iemand de ruimte om te vertellen' ‘Ik heb op eigen initiatief ook bij het opnemen van aangiftes gezeten op een bureau. Dat ging gelukkig rustiger dan ik had verwacht. Ik had mezelf wat druk opgelegd dat ik van alles moest vragen. Maar je moet de aangever ook de ruimte geven om zijn verhaal te vertellen. De politieagent bij wie ik zat, liet de aangever op het scherm meelezen.’ ‘De truc is je continu bewust te zijn van de redenen van wetenschap. Door helder te hebben wat de aangever zag, voelde of hoorde, kun je een aangifte gestructureerd doen en de PV goed invullen. Ik ben me heel bewust van de vragen die je moet stellen: hoe weet je dat, hoe kun je dat weten? De aangever wil vaak ook graag vertellen, dus meestal krijg je wel de informatie die je nodig hebt.’