Lintopdrachten overslaan
Verdergaan naar hoofdinhoud

Seminar 'Verhoor in ontwikkeling'

Op dinsdag 26 juni organiseren Team Onderzoek en Team Generieke Opsporing (cluster Tactische Opsporing) van de Politieacademie een seminar, getiteld ‘Verhoor in ontwikkeling’.
 
Het verhoor behoort nog steeds tot de belangrijkste opsporingsmiddelen, maar is in complexiteit de laatste jaren toegenomen. Enerzijds door nieuwe wetgeving, onder andere rechtsbijstand voor verdachten, anderzijds door toenemende digitalisering en meer bewustzijn rondom risicofactoren die de betrouwbaarheid van verklaringen beïnvloeden. Wat betekenen deze ontwikkelingen voor de inhoud en de kwaliteit van het verhoor? Tijdens dit seminar verkennen we deze ontwikkelingen en consequenties voor professionals die werkzaam zijn op het gebied van verhoor.
 
Doelgroep
Het seminar is gericht op verhoorders, recherchekundigen, recherchepsychologen en docenten verhoor (BPO/VPO).
 
Praktische informatie
Het seminar is bij de Politieacademie Concernlocatie, Arnhemseweg 348 in Apeldoorn. Deelname, inclusief een warme maaltijd, is kosteloos.
 
Aanmelden
Vanwege het beperkte aantal plaatsen is het seminar alleen toegankelijk voor collega’s die specifiek werkzaam zijn op het gebied van verhoor. Ook wordt er gestreefd naar een goede verdeling over de eenheden en organisaties. Daarom geldt een maximum aantal inschrijvingen per eenheid / organisatie.
 
 
Vragen?
Neem dan contact op met het Team Congressen & Evenementen van het PDC, via congressen@politie.nl of 088-6622030.
 
Graag tot ziens op 26 juni!
 
Programma

15.15 uur  
Registratie en ontvangst met koffie / thee
 
 
15.45 uur 
Plenair programma
 
 
Opening door de dagvoorzitter
Jan Vis, Coördinator Cluster Tactische Opsporing, Team Generieke Opsporing 
 
Kwetsbare verdachten bij de politie
Koen Geijsen MSc, Hoofdagent bij de Eenheid Amsterdam en Promovendus aan de Universiteit Maastricht en de Politieacademie, vertelt over zijn promotieonderzoek naar kwetsbare verdachten bij de politie, als zodanig het eerste onderzoek met betrekking tot dit onderwerp in Nederland. Hoe vaak heeft de politie met kwetsbare verdachten te maken en wat gebeurt er vervolgens tijdens het verhoor? Zijn politieagenten eigenlijk wel in staat om kwetsbare verdachten te herkennen en hoe kunnen onbetrouwbare verklaringen en valse bekentenissen zoveel mogelijk worden voorkomen?
 
Licht Verstandelijke Beperking en Criminaliteit
Dr. Hendrien Kaal, Lector LVB (licht verstandelijke beperking) en Jeugdcriminaliteit bij de Hogeschool Leiden, gaat in haar presentatie in op vragen als: Mensen met een LVB lijken oververtegenwoordigd binnen de strafrechtketen. Betekent dit dat er een direct verband bestaat tussen LVB en criminaliteit? Of is er een andere verklaring voor deze oververtegenwoordiging?
 
Wereldkaart van verhoor - Internationale ontwikkelingen
Drs. Martijn van Beek, Recherchepsycholoog en Docent D Politieacademie, laat zien welke internationale en wetenschappelijke ontwikkelingen er zijn op het gebied van verhoor. En hoe deze zich verhouden tot het verhoor in Nederland.
 
17.30 uur 
Workshops ronde 1a (1e deel workshops) /
pauze met warme maaltijd (de groep deelnemers wordt gesplitst)
 
 
18.30 uur 
Workshops ronde 1b (2e deel workshops) /
pauze met warme maaltijd (de groep deelnemers wordt gesplitst)
 
19.30 uur 
Workshops ronde 2
 
 
20.30 uur  
Informele afsluiting met een drankje en hapje
Hieronder vindt u een overzicht van de workshops. Klik op "meer informatie" voor extra informatie indien beschikbaar.
Workshop 1: De waarde van een recherchepsycholoog

Drs. Judith Bergevoet & drs. Ellen Harbers,
Team Recherchepsychologen Oost-Nederland

Aan de hand van casuïstiek wordt uitgelegd wanneer en hoe een recherchepsycholoog de meeste toegevoegde waarde kan hebben. Ook worden een aantal dilemma’s uit de praktijk besproken en tips voor verhoor met bijzondere verdachten gegeven.

Workshop 2: De geluids-/verhoorapp; vernieuwend politieverhoor digitaal faciliteren
Bas van Tol, Kwartiermaker Bedrijfsvoeringprofessie

Het doel is om het politieverhoor te verbeteren, door het typen tijdens het verhoor uit te stellen waardoor er meer aandacht kan zijn voor het gesprek en waardoor de audio-opnamen(spraak) beter van kwaliteit zijn, die (meer) geautomatiseerd omgezet kunnen worden in tekst (verklaring in eigen woorden). Deze audio-opnamen kunnen (deels) als bewijsstuk dienen in relatie tot Hernieuwd Wetboek van Strafvordering. Vanuit de proeftuin wordt de opzet en aanpak toegelicht.

Workshop 3: Advocaat en verhoor

Mr. Nienke Sprengers, Advocaat Nspire Advocatuur &
Ron de Ruiter, Docent Verhoor Politieacademie, VPO, Team Generieke Opsporing

‘Advocatuur en verhoorders, gaat dat wel samen?’ Mr. Nienke Sprengers, advocaat en Ron de Ruiter, docent verhoor van de Politieacademie, gaan bij deze workshop nadrukkelijk de samenwerking aan. Een ieder vanuit de ‘eigen visie en belangen’.

Workshop 4: Verwarde verdachten; de kwetsbare clientèle op het cellencomplex

Drs. Sara Noot & Bert-Jan Kreulen MSc, Onderzoekende Beleidsadviseurs in Amsterdam

Sara Noot en Bert-Jan Kreulen onderzoeken wie er in de cel zitten en waarom en wat zij nodig hebben. Dit doen zij samen met onder andere het OM en de spoedeisende psychiatrie van GGZ. De tweedeling zorg en straf blijkt in de praktijk niet op te gaan. Veel strafbare feiten komen voort uit stoornissen, mensen in de cel zijn geen boeven maar patiënten.

Workshop 5: Alibi’s in het verhoor

Dr. Ricardo Nieuwkamp, Rechtspsycholoog

Een alibi is één van de weinige manieren waarop een onschuldige verdachte kan aantonen dat hij/zij onschuldig is, omdat hij ergens anders was dan waar het misdrijf werd gepleegd. De dader zelf kan echter ook met een vals alibi op de proppen komen. Het is dus zaak om zo vroeg mogelijk duidelijkheid te krijgen over de geloofwaardigheid van het alibi. In deze workshop gaat Ricardo Nieuwkamp in op welke factoren van belang zijn bij de beoordeling van een alibi op basis van de meest recente onderzoeksresultaten en de onderzoeksresultaten uit zijn proefschrift dat hij in maart dit jaar verdedigde in Maastricht. Hij zal eveneens handvaten aanrijken die mogelijk de beoordeling in de praktijk vergemakkelijken. 

Workshop 6: Verhoor kwetsbare verdachten: het Eerste Contact

Drs. Karina Dekens & Drs. Riannet Haak, Recherchepsychologen en Docenten Politieacademie, VPO, Team Generieke Opsporing 

Verdachten verhoren is maatwerk, zeker als het zogenoemde 'kwetsbare verdachten' betreft. Wie worden tot die groep gerekend en waar staat dat? Hoe stem je het verhoor af op een kwetsbare verdachte? In deze workshop wordt het Eerste Contact op maat gemaakt.

Workshop 7: Overnachten in een politiecel: de invloed van het verblijf in een cellencomplex op verdachten
Koen Geijsen MSc, Hoofdagent Eenheid Amsterdam en Promovendus aan de Universiteit Maastricht en de Politieacademie

Politiecellencomplexen zijn met name gebouwd met het oog op veiligheid en efficiency, niet zozeer voor het comfort van verdachten. Verdachten die slecht slapen en een verminderd psychisch welzijn ervaren, hebben echter een grotere kans op het afleggen van een onbetrouwbare verklaring. In deze workshop wordt ingegaan wat verdachten rapporteren over hun psychisch welzijn en kwaliteit van slaap en wat de politie kan leren van het ontwerp van moderne ziekenhuizen en psychiatrische instellingen.

Workshop 8: Verhoren in een complexe, digitale afpersingszaak

Leo Schreuder Goedheijt, Rechercheur DRR, Verhoor, Eenheid Noord Holland &
Maike Borst, Digitaal Specialist, TDO, Team Internet Opsporen, Eenheid Noord Holland

De zaak Tromie is een unieke zaak geweest voor de politie Noord-Holland. De zaak betrof een digitale afpersing van een retailer, waarbij de verdachte dreigde gif in meerdere filialen in Nederland en/of elders in Europa te verspreiden. En de verdachte wilde ook nog eens digitaal geld (bitcoins). Een intensieve samenwerking tussen teams van specialisten vanuit retailer, Deloitte, OM, FIOD en Politie leidde uiteindelijk tot de aanhouding van de verdachte. Deze zaak heeft kennis en nieuwe inzichten opgeleverd over het gebruik van ICT als middel in een afpersingszaak, maar heeft ook de moeilijkheid voor het tactische team weergegeven. Het verhoor bij complexe digitale zaken is lastig, zijn onze verhoorders daar voor opgeleid?

Workshop 9: Verhoor door de Rijksrecherche

Cindy van der Putten & Paul Steijvers, Rechercheurs Rijksrecherche

Verhoren door rijksrechercheurs zijn in een aantal gevallen anders dan ‘gewone’ politieverhoren. Het betreft ook het verhoor van onze directe collega’s. Tevens kan het gaan om verhoren in de context van integriteitsonderzoeken naar ambtenaren en bestuurders. Dit brengt een bepaalde gevoeligheid, dynamiek en bejegening met zich mee. Zo geldt dit ook voor het verhoor van collega’s na schietincidenten. Aan de hand van praktijkzaken wordt de workshop door rijksrechercheurs verzorgd.

Workshop 10: Verhoren in FIOD-zaken: de ‘sterkere’ verdachten?
Dr. Manon Hoekstra, Recherchepsycholoog Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD), Team Strategische Opsporingsinformatie (SOI)

De verdachte fraudeurs in FIOD-zaken zijn regelmatig ondernemers, CEO’s, CFO’s of financiële dienstverleners. De meeste onderzochte delicten worden namelijk gepleegd binnen of met behulp van ondernemingen. Deze workshop richt zich op de invloed op het verhoor van deze verdachten. Ze zijn vaak wat ouder, veelal goed opgeleid en hebben een hogere maatschappelijke status. Omstandigheden rondom het verhoor, persoonskenmerken en verhoorsuggesties komen hierbij aan bod.

Workshop 11: Herkennen LVB (licht verstandelijke beperking)
Dr. Hendrien Kaal, Lector LVB en Jeugdcriminaliteit, Hogeschool Leiden

De herkenning van een LVB is moeilijk. Mensen met een LVB zijn vaak relatief verbaal vaardig. Bovendien zijn zij geneigd hun beperking te verhullen en hebben zij vaak geen goed beeld van hun eigen kunnen. Het gevolg is dat zij vaak worden overschat en daardoor veel faalervaringen opdoen. Herkenning kan helpen bij het correct duiden van gedrag dat iemand laat zien, bijvoorbeeld op straat, aan de balie of in verhoor. Meestal zijn er geen uiterlijke kenmerken of vaste gedrags- of persoonlijkheidskenmerken die mensen met een LVB onderscheiden van anderen. Ook bestaat er een grote diversiteit in problematiek onder mensen met een LVB. Toch zijn er een aantal kenmerken of gedragingen die in combinatie met elkaar onderscheidend kunnen zijn voor een LVB.

Workshop 12: Uitdagingen bij de definiëring en vaststelling van de kwetsbaarheid van verdachten
Lore Mergaerts, Wetenschappelijk Medewerker Leuvens Instituut voor Criminologie, KU Leuven

Ten aanzien van zogenaamde ‘kwetsbare verdachten’ geldt een bijzondere zorgplicht. Deze kwetsbaarheid blijkt evenwel multi-interpretabel te zijn. Doordat veelal wordt gefocust op individuele kenmerken van een verdachte, wordt bovendien nagenoeg geen aandacht besteed aan het interactieve en dynamische karakter van die kwetsbaarheid. Daarnaast blijkt ook de vaststelling ervan een complexe opdracht, die tot op zekere hoogte kan worden beschouwd als een gedeelde verantwoordelijkheid van de verhoorder en de advocaat van de verdachte. Tijdens deze workshop zal op interactieve wijze worden ingegaan op deze knelpunten, waarbij enerzijds op basis van een analyse van het Europees en Belgisch juridisch kader en rechtspsychologische literatuur een conceptueel model voor kwetsbaarheid zal worden gepresenteerd. Anderzijds zal worden ingegaan op de vaststelling van deze kwetsbaarheid, met bijzondere aandacht voor de huidige praktijk, bestaande instrumenten en enkele bevindingen op basis van interviews met strafrechtadvocaten in België.

Workshop 13: Vernieuwingen EC, PGV en ZGV

Drs. Jos Hoekendijk, Recherchepsycholoog Noord Nederland &
Willem Brouwer, Docent Verhoor Politieacademie, VPO, Team Generieke Opsporing

Sinds de invoering van nieuwe wetgeving rondom rechtsbijstand en verhoor op 1 maart 2017, zijn er enige aanpassingen noodzakelijk bij aanvang van het verhoor. Dit begint bij verplichte mededelingen in het Eerste Contact. Daarnaast moet er meer aandacht zijn voor het verzamelen van informatie over de verdachte in het Persoonsgericht Verhoor (PGV). Binnen het ZGV is er keuze uit vier verhoormethoden. In deze workshop komen deze ontwikkelingen aan de orde.

Workshop 14: Generiek getuigenverhoor versus enhanced cognitief interview

Johan Philippens MSc, MCI, MD/PD Adviseur binnen Staf Korpsleiding Nationale Politie 

Getuigeninformatie is cruciaal voor ieder rechercheonderzoek. In Nederland is het Generiek getuigenverhoor de gehanteerde verhoormethode. Echter, tot op heden is het effect van deze methodiek op het terughalen van informatie bij getuigen nooit onderzocht. In deze workshop word je meegenomen in het experiment dat oud-recherchekundige Johan Philippens en dr. Jorrick Beckers hebben uitgevoerd om dit te onderzoeken. Daarnaast wordt stilgestaan bij het Enhanced Cognitive interview, de internationale best practice op het gebied van getuigenverhoor. Afgesloten wordt met een bespreking van de verrassende resultaten en een prikkelende discussie over de toekomst van het getuigenverhoor.

Inschrijven
Afbeelding bij het congres Seminar 'Verhoor in ontwikkeling'
Samenvatting