Mentale weerbaarheid van kinderpornorechercheurs

In oktober 2012 zijn binnen de Nationale Politie elf Teams Bestrijding Kinderporno & Kindersekstoerisme (TBKK) opgericht. Waar rechercheurs in het verleden 'kinderpornozaken' naast andere zedenwerkzaamheden uitvoerden, richt men zich in het TBKK uitsluitend op het opsporen van kinderpornografie en kindersekstoerisme. De studie 'Mentale weerbaarheid van kinderpornorechercheurs: Een studie over duurzame uitoefening van deze recherchefunctie' van het lectoraat Criminaliteitsbeheersing & Recherchekunde beschrijft welke effecten deze werkzaamheden hebben op kinderpornorechercheurs en welke factoren  bijdragen aan hun mentale weerbaarheid. Zij concludeert dat de noodgedwongen prioritering van opsporingsactiviteiten, het classificeren van beeldmateriaal, de uitvoering van doorzoekingen en de omgang met daders soms (zeer) belastend kunnen zijn en specifieke effecten sorteren in iemands privéleven. Toch ervaren rechercheurs doorgaans weinig stressklachten. Door de inzet van strategieën als delictsdistantie, zelfsturing, werkdrukregulering, sociale steun en betekenisgeving kunnen zij op een positieve wijze omgaan met de potentiële werkstressoren. Enkele individuele (bijvoorbeeld sociale vaardigheden, zelfreflectie, waakzaamheid directe naasten) en organisatorische hulpbronnen (bijvoorbeeld classificatiesoftware, afwisseling in taken en emotionele steun collega's) spelen daarbij een cruciale rol.

Hulpbronnen
Om het risico op gezondheidsklachten te verkleinen en positief functioneren te stimuleren doen de politieorganisatie, de teamleiders en de betreffende rechercheurs er verstandig aan om te (blijven) investeren in de uiteenlopende hulpbronnen die inzet van emotionele distantie, zelfsturing, werkdrukregulering, sociale steun en betekenisgeving mogelijk maken bij kinderpornografiezaken. Dergelijke investeringen stimuleren het welzijn van kinderpornorechercheurs en daarmee het opsporen van daders en het helpen van slachtoffers. Het rapport doet daartoe enkele aanbevelingen. Het onderzoek maakt deel uit van een vierjarige onderzoekstraject getiteld Mentale weerbaarheid binnen de opsporing, waarin naast de mentale weerbaarheid van kinderpornorechercheurs, ook die van forensisch- en districtsrechercheurs worden onderzocht.

Inkijkje recherchewereld
Bijzonder aan het onderzoek is het inkijkje in de wereld van de recherche. Naast een systematische literatuurstudie voerde de onderzoeker een participerende observatiestudie uit binnen vijf verschillende TBKK's. Gedurende een half jaar observeerde hij het gedrag en de handelingen van kinderpornorechercheurs bij de uitvoering van uiteenlopende werkzaamheden. Door aanwezig te zijn bij huiszoekingen, verhoren, classificatie van kinderpornografie, het digitaal rechercheren, werkoverleggen en het afhandelen van administratieve taken, is inzicht verkregen in de aard van de werkprocessen binnen een TBKK en de wijze waarop rechercheurs daarmee omgaan. Waar mogelijk werd 'on the spot' besproken welke impact deze uiteenlopende werkzaamheden op de rechercheurs hebben en hoe zij daarmee omgaan. Dergelijke gesprekken zijn met in totaal 47 verschillende rechercheurs gevoerd. 

'Mentale weerbaarheid van kinderpornorechercheurs: Een studie over duurzame uitoefening van deze recherchefunctie' (Sollie & Kop, 2015)

Trefwoorden